Vergelijking van de effectieve dosis van verschillende rontgenopnamen

De laatste jaren zijn volumetrische opnames in de implantologie erg in opkomst, mede natuurlijk door de gedaalde prijs en de beter kwaliteit van de ConeBeam apparaten. Het gaat te ver om in dit artikel het verschil tussen conventionele CT en CBCT te beschrijven maar het geroemde verschil in effectieve stralingsdosis maakt dat CBCT opnames bekend staan als een veilige en state-of-the-art methode om implantologische diagnostiek te bedrijven.

In de tandheelkunde is de op de patiënt gebruikte straling de afgelopen decennia flink gedaald, mede door de introductie van steeds snellere films (o.a. D-speed, E-speed = kortere belichtingstijd) en de opkomst van de digitale röntgen.

Volumetrische opnames zullen deze trend waarschijnlijk keren en de gebruikte stralingsdosis in de tandheelkunde weer laten stijgen. Daarom is het goed te weten wat de verhouding in dosis is tussen de verschillende opnames en hoe de verschillende CBCT opnames zich daartoe verhouden.

Allereerst een klein beetje theorie. Natuurkundige gebruiken de eenheid gray (Gy) om de geabsorbeerde dosis mee uit te drukken. In de geneeskunde wordt echter rekening gehouden met de kwetsbaarheid van het weefsel wat de straling ontvangt en wordt de dosis vermenigvuldigd met de weefselweegfactor. Deze effectieve dosis wordt over het algemeen uitgedrukt in millisievert (mSv).

Een persoon wonend in Nederland ontvangt als natuurlijke achtergrond straling tussen de 2 en 2,5 mSv per jaar. Dit getal is handig om te onthouden en ook te gebruiken bij patiëntenvoorlichting. Mensen beseffen vaak niet dat zij überhaupt door te leven straling ontvangen en verbinden vaak irrationele gedachten met de term straling.

Hierboven een image afkomstig van de Endo Blog waarin de effectieve dosis van verschillende opnames met elkaar vergeleken worden. Helaas ontbreekt hier de veel gebruikte digitale O.P.T.

In de literatuur blijkt de digitale O.P.T. een dosis te geven tussen de  0.0047 en 0.0149mSv. Veel minder dus dan 4 conventionele bitewings en afhankelijk van het apparaat ook minder dan 4 digitale bitewings. Volgens dit onderzoek ligt de dosis van een solo opname met een E-speed film afhankelijk van de röntgenbuis (rechthoekig, rond) en de locatie van de opname (posterieur meer) tussen de 0.001 en 0.005 en wordt in het geval van meerdere peri-apicale opnames een digitale O.P.T. als alternatief aangeraden.

Tussen de CBCT apparaten kan een enorm verschil zitten in de effectieve dosis,
niet alleen de leeftijd van het apparaat is een factor (de Newtom3G was in 2005 al te verkrijgen), maar er zijn ook echt verschillen tussen fabrikanten. Wanneer je als tandarts een CBCT wilt aanschaffen dan zou je niet alleen moeten kijken naar de prijs en de beeldkwaliteit maar ook moeten zoeken naar een apparaat met een dosis onder de 0.1 mSv. Als we uitgaan van een gemiddelde dosis van 0.08 mSv voor een digitale O.P.T. is dat alsnog bijna een 13 keer hogere dosis. Natuurlijk is het ook mogelijk om een digitale O.P.T. te nemen en alleen een volumetrische opname van het gebied waar het implantaat komt te staan. Echter de laatste generatie apparaten als de Veraviewepocs 3De welke slechts tussen de 3 en 4 maal de dosis nodig hebben van een digitale en 2 maal die van een anologe O.P.T, maken volumetrische opnames echt interessant.

Verhouding tussen de verschillende opnames:

Peri-apicale solo opname
+/- 0.002mSv
gelijk aan 1/3 dag natuurlijke achtergrond straling in Nederland

Digitale O.P.T
+/- 0.008mSv
factor 4 t.o.v. een solo opname
gelijk aan iets meer dan een dag natuurlijke achtergrond straling in Nederland

Conebeam scan maxilla en mandibula (NewTom 3G)
+/- 0.068mSv
factor 34 t.o.v. een solo opname
Gelijk aan ongeveer 10 dagen natuurlijke achtergrond straling in Nederland

Conventionele CT scan maxilla en mandibula
+/- 2.0mSv
factor 1000 t.o.v. een solo opname
Gelijk aan 292 dagen natuurlijke achtergrond straling in Nederland

Dit bericht werd geplaatst in Handig om te weten. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s